Słownik funduszy grantowych, 109 objaśnionych haseł

Jak działają fundusze UE

Mechanizm: kto rozdaje pieniądze, w ramach jakiego programu i czym właściwie jest „nabór”.

Hasło	Co znaczy
Beneficjent	Organizacja, która podpisuje umowę o grant i otrzymuje pieniądze UE. Jeśli wygrasz, właśnie tym się stajesz.
Nabór wniosków	Opublikowane zaproszenie do składania wniosków projektowych o dofinansowanie, ze stałym terminem, budżetem i zestawem tematów.
Temat	Konkretny przedmiot, o który się ubiegasz, oznaczony kodem w rodzaju HORIZON-CL5-2026-D3-01-02.
Program prac	Wieloletni dokument określający, co program sfinansuje, wraz z budżetem i warunkami dla każdego tematu.
Funding & Tenders Portal	Jedno wejście Komisji Europejskiej do wyszukiwania naborów, składania wniosków i zarządzania grantami.
Zarządzanie bezpośrednie, pośrednie i dzielone	Trzy sposoby wydawania budżetu UE: przez samą Komisję, przez podmioty, którym to powierzono, albo przez władze krajowe i regionalne.
Instytucja zarządzająca	Krajowy lub regionalny podmiot, który prowadzi na swoim terenie nabory finansowane z funduszy strukturalnych.
EFRR i EFS+	Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Europejski Fundusz Społeczny Plus, dwa największe fundusze strukturalne, prowadzone przez władze krajowe.

Instrumenty i typy działań

RIA, IA, CSA, Accelerator, finansowanie kaskadowe, formy, jakie może przyjąć grant, i dla kogo jest każda z nich.

Hasło	Co znaczy
Działanie badawczo-innowacyjne (RIA)	Projekt realizowany wspólnie, który tworzy nową wiedzę albo sprawdza nową technologię, dofinansowany w 100% kosztów kwalifikowalnych.
Działanie innowacyjne (IA)	Projekt realizowany wspólnie, który buduje, demonstruje albo pilotuje coś bliskiego rynkowi, dofinansowany w 70% dla organizacji nastawionych na zysk.
Działanie koordynacyjne i wspierające (CSA)	Projekt, który koordynuje, buduje sieci, analizuje albo wspiera, zamiast sam prowadzić badania. Dofinansowany w 100%.
Grant ryczałtowy	Grant wypłacany za ukończone pakiety prac po ustalonej z góry cenie, bez rozliczania kosztów rzeczywistych.
Finansowanie kaskadowe (wsparcie finansowe na rzecz stron trzecich)	Małe granty rzędu €10,000, €200,000 rozdzielane przez projekt finansowany ze środków UE, a nie przez Komisję.
EIC Accelerator	Grant plus opcjonalne wejście kapitałowe dla pojedynczej firmy skalującej innowację o wysokim ryzyku, jeden z niewielu instrumentów UE bez wymogu konsorcjum.
Granty ERC	Granty European Research Council na pionierską naukę jednego badacza, oceniane wyłącznie za doskonałość.
Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA)	Finansowanie mobilności i szkolenia badaczy, stypendia, sieci doktorskie i wymiany pracowników.
COFUND	Działanie, w którym UE współfinansuje cudzy program finansowania, zamiast finansować projekty bezpośrednio.

Składanie wniosku i ocena

Co składasz, kto to czyta, jak jest punktowane i co znaczą pisma z wynikiem.

Hasło	Co znaczy
Część A i część B	Wniosek ma dwie połowy: ustrukturyzowane formularze wypełniane online (część A) i dokument opisowy, który wgrywasz (część B).
Limit stron	Twardy limit długości części B, zwykle 45 albo 70 stron, zależnie od typu działania.
Kryteria oceny	Wnioski punktuje się za doskonałość, wpływ i wdrożenie, każde po 5 punktów, z progami do przekroczenia.
Próg	Minimalna liczba punktów, jaką wniosek musi osiągnąć na każdym kryterium i łącznie, żeby pozostać w grze o dofinansowanie.
Lista rankingowa i lista rezerwowa	Wnioski powyżej progu szereguje się według punktów; budżet wydaje się w dół listy, a te tuż pod kreską trafiają na rezerwę.
Podsumowanie oceny (ESR)	Pisemna informacja zwrotna po ocenie: punkty za każde kryterium wraz z mocnymi i słabymi stronami wskazanymi przez ekspertów.
Ponowne złożenie wniosku	Złożenie poprawionej wersji odrzuconego wniosku w późniejszym terminie tego samego albo podobnego tematu.
Pieczęć Doskonałości	Certyfikat przyznawany wnioskom, które przekroczyły progi, ale nie mogły zostać sfinansowane z braku budżetu.
Składanie dwuetapowe	Procedura, w której najpierw ocenia się krótki wniosek, a tylko ci, którzy przejdą, są zapraszani do złożenia pełnego.
Termin składania wniosków	Moment zamknięcia składania, zwykle o 17:00 czasu brukselskiego, egzekwowany przez zegar, a nie przez czyjkolwiek osąd.
System składania wniosków	Narzędzie na portalu, w którym wniosek się kompletuje i składa, i jedyne miejsce, w którym złożenie następuje w sensie prawnym.
Krajowy Punkt Kontaktowy (NCP)	Finansowany ze środków publicznych doradca w Twoim kraju, którego zadaniem jest bezpłatnie pomóc Ci złożyć wniosek.

Pieniądze i zasady kosztowe

Poziomy dofinansowania, koszty kwalifikowalne, ryczałt na koszty ogólne i to, kiedy naprawdę dostajesz pieniądze.

Hasło	Co znaczy
Poziom dofinansowania	Udział kosztów kwalifikowalnych, który UE refunduje, 100%, 70%, 60% albo 50%, zależnie od działania i typu Twojej organizacji.
Współfinansowanie	Część kosztu projektu, którą musisz pokryć sam, z własnych zasobów.
Koszty kwalifikowalne	Koszty, które można przypisać projektowi: faktycznie poniesione, w czasie trwania projektu, niezbędne, możliwe do zidentyfikowania i ujęte w Twoich księgach.
Koszty rzeczywiste	Domyślna metoda rozliczania: wykazujesz faktyczny wydatek i go udowadniasz.
Koszty jednostkowe	Stałe kwoty za jednostkę (za osobomiesiąc badacza, za osobodzień) stosowane zamiast dowodzenia, ile faktycznie wydano.
Koszty personelu	Koszt czasu własnych pracowników poświęconego projektowi, zwykle największa pozycja budżetu.
Koszty pośrednie (ogólne)	Koszty ogólne rozliczane ryczałtem 25% kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich, bez konieczności ich uzasadniania.
Zaliczka (prefinansowanie)	Zaliczka wypłacana wkrótce po podpisaniu umowy o grant, żeby projekt mógł ruszyć, zanim zostaną rozliczone jakiekolwiek koszty.
Płatności okresowe i płatność końcowa	Pieniądze wypłacane po każdym okresie sprawozdawczym, gdy Komisja zaakceptuje prace i koszty.
Świadectwo kontroli sprawozdań finansowych (CFS)	Świadectwo biegłego rewidenta wymagane, gdy beneficjent wykazuje koszty rzeczywiste powyżej progu, zwykle €430,000.

Konsorcja i partnerzy

Koordynator, beneficjent, podmiot powiązany, partner stowarzyszony, role i to, za co każda z nich odpowiada.

Hasło	Co znaczy
Koordynator	Beneficjent, który prowadzi konsorcjum: jeden punkt kontaktu, odbiorca i dystrybutor płatności, gospodarz sprawozdawczości.
Umowa konsorcjum	Prywatna umowa między partnerami obejmująca pieniądze, decyzje, odpowiedzialność i własność intelektualną, obowiązkowa w większości działań i nieprzygotowywana przez Komisję.
Podmiot powiązany	Podmiot prawny powiązany z beneficjentem (spółka zależna, spółka matka, członek tej samej grupy) który może przypisywać koszty do projektu.
Partner stowarzyszony	Organizacja, która bierze udział w projekcie, ale nie pobiera pieniędzy UE i niczego nie podpisuje.
Strona trzecia	Każdy spoza konsorcjum, kto wnosi coś do projektu, jako podwykonawca, jako wnoszący wkład niepieniężny albo jako odbiorca finansowania kaskadowego.
Podwykonawstwo	Zakup części prac projektowych od zewnętrznego dostawcy, po cenie rynkowej, na podstawie umowy.

Kwalifikowalność i tożsamość

PIC, LEAR, definicja MŚP, TRL i weryfikacje, które decydują, czy w ogóle możesz złożyć wniosek.

Hasło	Co znaczy
PIC (Participant Identification Code)	Dziewięciocyfrowy numer identyfikujący Twoją organizację we wszystkich programach finansowania UE.
LEAR (Legal Entity Appointed Representative)	Osoba, którą Twoja organizacja formalnie wyznacza do zarządzania jej tożsamością i rolami na portalu.
Definicja MŚP	Formalny test UE: mniej niż 250 pracowników oraz obrót do €50M albo suma bilansowa do €43M.
Poziom gotowości technologicznej (TRL)	Dziewięciostopniowa skala dojrzałości, od zaobserwowanej zasady podstawowej (1) po system sprawdzony w działaniu (9).
Kraje kwalifikowalne i stowarzyszone	Państwa członkowskie kwalifikują się zawsze; kraje stowarzyszone uczestniczą na równych prawach na podstawie umowy; pozostałe mogą dołączyć, ale zwykle bez finansowania.
Weryfikacja zdolności finansowej	Sprawdzenie na podstawie Twoich sprawozdań finansowych, czy organizacja udźwignie swoją część projektu.
Oczekiwana liczba grantów	Ile projektów Komisja zamierza sfinansować w danym temacie, publikowane w programie prac i rzadko gdziekolwiek pokazywane.

Po przyznaniu dofinansowania

Okresy sprawozdawcze, produkty, zmiany umowy, audyty i zobowiązania, które przychodzą razem z pieniędzmi.

Hasło	Co znaczy
Umowa o grant	Umowa między Komisją a beneficjentami, która zamienia zwycięski wniosek w finansowany projekt.
Okres sprawozdawczy	Blok czasu projektu (często 12 albo 18 miesięcy) po którym składasz sprawozdanie merytoryczne i finansowe.
Produkt i kamień milowy	Produkt to nazwany rezultat na nazwaną datę; kamień milowy to punkt kontrolny mówiący, czy projekt idzie zgodnie z kursem.
Zmiana umowy	Formalna zmiana umowy o grant, partnerzy, budżet, czas trwania, plan prac.
Rezultaty, własność i prawa dostępu	Rezultaty należą do tego, kto je wytworzył; partnerzy dostają określone prawa dostępu, żeby móc z nich korzystać.
Otwarty dostęp i plan zarządzania danymi	Recenzowane publikacje z projektu finansowanego ze środków UE muszą być otwarcie dostępne, a danymi badawczymi trzeba zarządzać według spisanego planu.
Upowszechnianie, wykorzystanie i komunikacja	Trzy odrębne obowiązki, które wnioski rutynowo zlepiają w jeden akapit, i tracą za to punkty.
Ocena etyczna	Przegląd, przez który przechodzi każdy wniosek, oraz pełna ocena projektów dotykających ludzi, danych osobowych, zwierząt albo zastosowań podwójnych.

Stany Zjednoczone

NOFO, Assistance Listings, UEI, Uniform Guidance, słownictwo największego pojedynczego zbioru w Bemzu, i nic z tego nie jest wspólne z Europą.

Hasło	Co znaczy
NOFO (Notice of Funding Opportunity)	Amerykańska nazwa opublikowanego naboru, dokument, który ogłasza pieniądze, mówi, kto może składać wnioski, i wyznacza termin.
Assistance Listing (ALN, dawniej CFDA)	Numer katalogowy identyfikujący amerykański federalny program finansowania, na przykład 93.243. Każde przyznane dofinansowanie da się do niego cofnąć.
Rejestracja w SAM.gov i UEI	Zanim jakiekolwiek amerykańskie dofinansowanie federalne do Ciebie trafi, Twoja organizacja musi być zarejestrowana w SAM.gov i mieć Unique Entity ID.
Grant a cooperative agreement	Oba przekazują pieniądze; cooperative agreement daje agencji dodatkowo rolę w prowadzeniu prac.
Uniform Guidance (2 CFR 200)	Jedna księga zasad dla amerykańskich dofinansowań federalnych: jakie koszty są dopuszczalne, jak muszą wyglądać zakupy, kiedy wymagany jest audyt.
Stawka kosztów pośrednich (F&A)	Procent, jaki możesz naliczyć na koszty ogólne, wynegocjowany z agencją federalną albo przyjęty ryczałtowo jako 10%, jeśli nigdy go nie negocjowano.
Udział własny i wkład uzupełniający	Część kosztu projektu, którą pokrywasz sam. Amerykańskie ogłoszenia znacznie częściej mówią, ŻE wkład jest wymagany, niż ile ma wynosić.
Sub-recipient a contractor	Sub-recipient realizuje część finansowanego programu; contractor sprzedaje Ci towary albo usługi. To rozróżnienie decyduje, kogo wiążą warunki dofinansowania.
Single audit	Audyt całej organizacji wymagany, gdy roczne wydatki federalne przekroczą próg, a nie audyt jednego grantu.
Merit review (ocena merytoryczna)	Amerykański odpowiednik europejskiej oceny: niezależni recenzenci punktują wniosek według opublikowanych kryteriów, a program officer rekomenduje.
Program officer (opiekun programu)	Wskazany z nazwiska pracownik agencji, który prowadzi program finansowania, i, inaczej niż w większości naborów europejskich, ktoś, z kim masz rozmawiać.
Zapowiedziany nabór (forecast)	Nabór, który agencja zamierza opublikować, ale jeszcze go nie otworzyła, z datami szacunkowymi zamiast rzeczywistych.
Górny i dolny pułap dofinansowania	Największe i najmniejsze pojedyncze dofinansowanie, jakiego agencja spodziewa się przyznać w danym ogłoszeniu.

Kanada i Australia

Wkłady finansowe zamiast grantów, limity kumulacji, identyfikatory GrantConnect, zasady grantowe Wspólnoty Narodów, dwa systemy, które na powierzchni wyglądają brytyjsko, a pod spodem działają inaczej.

Hasło	Co znaczy
Wkład finansowy a grant (Kanada)	Grant wypłaca się za spełnienie warunków kwalifikowalności; wkład finansowy wypłaca się za spełnienie warunków wykonania i podlega audytowi.
Zwrotny wkład finansowy	Pieniądze, które trzeba oddać, zwykle warunkowo, najczęściej po osiągnięciu sukcesu komercyjnego.
Limit kumulacji pomocy	Pułap łącznego finansowania publicznego (federalnego, prowincjonalnego i miejskiego razem) jakie może otrzymać jeden projekt.
GrantConnect i GO ID	Ogólnorządowy rejestr grantów w Australii, w którym każda okazja federalna dostaje identyfikator w rodzaju GO8429.
Tryb wyboru (Australia)	Każda australijska okazja grantowa podaje, jak wybiera się beneficjentów: otwarty konkurs, tryb ukierunkowany albo tryb popytowy.
NRC IRAP	Kanadyjski Industrial Research Assistance Program, bezzwrotne wkłady finansowe dla małych firm, przekazywane przez doradcę, a nie przez nabór.
SR&ED	Kanadyjska ulga podatkowa na badania, największe źródło federalnego wsparcia B+R i wcale nie grant.
Business Benefits Finder	Federalne wejście, w którym kanadyjskie programy zebrane są razem, w poprzek resortów.
Commonwealth Grants Rules and Guidelines	Księga zasad, którą stosuje każdy australijski grant federalny, łącznie z obowiązkiem jego opublikowania.
Wytyczne okazji grantowej	Jeden australijski dokument, który rozstrzyga o kwalifikowalności, ocenie i pieniądzach, odpowiednik lektury tematu, programu prac i załączników naraz.
ARC i NHMRC	Dwie australijskie rady badawcze, jedna od badań w ogóle, druga od zdrowia i medycyny.

Japonia, Korea i Indie

Zlecenie a dotacja, zasada 30% na koszty pośrednie, wyspecjalizowana instytucja w każdym koreańskim tytule, lakh i crore, 198 naborów, których słownictwo nie ma z Europą nic wspólnego.

Hasło	Co znaczy
e-Rad (Japonia)	Japoński międzyresortowy system finansowania badań, w którym nabory NEDO, JST, AMED i ministerstw pojawiają się razem.
KAKENHI i bazy sfinansowanych projektów	KAKENHI to główny japoński grant na badania akademickie, a jego publiczna baza wymienia projekty już sfinansowane, a nie nabory, w których możesz wystartować.
IRIS (Korea)	Koreański zintegrowany system ogłoszeń krajowych B+R, który niesie nabory wszystkich ministerstw wraz z jawnym statusem przyjmowania wniosków.
委託費 i 補助金 (zlecenie a dotacja)	Japonia finansuje przez dwa prawnie różne instrumenty, a to, którego używa nabór, decyduje, czy dokładasz cokolwiek z własnej kieszeni.
Koszty pośrednie (間接経費) i zasada 30%	Japońskie konkurencyjne finansowanie badań dolicza 30% do kosztów bezpośrednich na koszty ogólne instytucji.
JST, NEDO i AMED	Trzy agencje publikują większość japońskiego finansowania konkurencyjnego, a każda ma inne wyobrażenie o tym, po co są badania.
Numer badacza (研究者番号)	Ośmiocyfrowy identyfikator nadawany przez e-Rad, bez którego japońskiego wniosku nie da się złożyć.
전담기관 (instytucja wyspecjalizowana)	Agencja, której koreańskie ministerstwo powierza program, i powód, dla którego tyle koreańskich tytułów naborów kończy się na IITP, KEIT, KEITI albo KISA.
NTIS (National Science and Technology Information Service)	Koreański zapis tego, co już sfinansowano, odpowiednik IRIS, w którym z kolei ogłasza się nabory.
National R&D Innovation Act (국가연구개발혁신법)	Ustawa z 2021 roku, która dała każdemu koreańskiemu ministerstwu jeden zestaw zasad B+R zamiast osobnych, pisanych przez każde z nich.
주관연구개발기관 (wiodąca instytucja badawcza)	Organizacja, która podpisuje umowę i odpowiada za cały koreański projekt, koordynator z większą odpowiedzialnością.
민간부담금 (wkład prywatny)	Część, którą uczestniczące przedsiębiorstwo musi wnieść samo, przy czym jej fragment w gotówce, a nie w czasie pracy.
Lakh i crore	Kwoty indyjskie zapisuje się w jednostkach 100,000 i 10,000,000, nie w milionach.
BIRAC	Indyjski Biotechnology Industry Research Assistance Council, przedsiębiorstwo publiczne, które finansuje firmy biotechnologiczne, a nie laboratoria.
BIG (Biotechnology Ignition Grant)	Wejściowy program BIRAC: pieniądze na wczesny etap dla pomysłu, który nie stał się jeszcze produktem firmy.
DBT, DST i ANRF	Trzy główne indyjskie instytucje finansujące badania, i ta jedna, która niedawno zastąpiła nazwę, jakiej być może wciąż szukasz.
Runda naboru wniosków (Indie)	Indyjskie agencje publikują w oddzielnych rundach, a lista trzyma rundy zamknięte obok tej otwartej.

Słowa wspólne wszystkim systemom

Notatki koncepcyjne, listy intencyjne, wkłady niepieniężne, nabór ciągły, pojęcia, które przeżywają tłumaczenie między systemami finansowania.

Hasło	Co znaczy
Nabór ciągły	Program, który przyjmuje wnioski bez przerwy, bez daty zamknięcia.
List intencyjny i notatka koncepcyjna	Krótkie pierwsze zgłoszenie, które rozstrzyga, czy dostaniesz zaproszenie do napisania pełnego wniosku.
Wkład niepieniężny	Zasoby niepieniężne zaliczane do projektu, czas pracy, sprzęt, obiekty, przekazane usługi.
Okres realizacji	Okno, w którym można ponosić koszty i przypisywać je do dofinansowania.
Przedłużenie bez dodatkowych środków	Więcej czasu na dokończenie prac, bez dodatkowych pieniędzy.
Warunek dostępu	Warunek, który rozstrzyga o dopuszczeniu wniosku, zanim w ogóle zaczyna się rozmowa o jakości.
Rok obrotowy	Instytucje finansujące ściskają terminy pod koniec własnego roku budżetowego, a żadne dwa systemy w Bemzu nie mają tego samego.
Waluta dofinansowania	Nabór publikuje się w walucie instytucji finansującej i w tej walucie dostaniesz pieniądze.

Słownik funduszy grantowych.